Verhalen

Dr. Poller en De moord op mevrouw Odem

In 1929 werd mevrouw Odem op brute wijze vermoord in haar huis in het Bezuidenhout in Den Haag, haar huishoudster raakte zwaar gewond. Maar de uitvinding van een Weense professor zou leiden naar de dader….

Dr. Poller’s Negocoll, Hominit

Het was een noviteit voor de Nederlandse politie om de uitvinding van dr. Poller in te zetten voor een moordonderzoek, om zo wetenschappelijk vast te stellen wie de dader was. De Haagsche Courant vermeldt: “Het geval, waar bedoelde uitvinding in toepassing is gebracht, betreft het op het scheermes gevonden stukje vel, dat later bleek te passen in een schampje aan den wijsvinger van Kromhout van der Meer.”

Oorspronkelijk was de uitvinding van dr. Poller (1879-1930), een Weense arts, niet bedoeld voor moordonderzoek. De militair arts wilde verminkte slachtoffers uit de Eerste Wereldoorlog helpen met natuurgetrouwe prothesen om met name gelaatsmisvormingen te verbeteren. Hiertoe had hij een systeem bedacht, het ‘Poller Moulage proces’, met de componenten Negocoll, Hominit en Celerit als bestanddelen. Hiermee konden – zonder de nadelen van gips – aseptische afgietsels gemaakt worden, om vervolgens weer een positief te maken met Hominit. In 1932 verscheen in Het Volk een artikel over het levenswerk van de arts. Het materiaal werd ook gebruikt door kunstenaars, onder wie de Delftse fotograaf en kunstenaar Peter Odijk, van wie een kast met foto- en schildermaterialen én doosjes Negocoll bewaard zijn gebleven. Dankzij de toenmalige papierrestaurator bevinden deze materialen zich in het stadsarchief in Delft. Het procédé kreeg in Nederland de naam ‘polleren’.

In 1928 had Van Ledden Hulsebosch, politiescheikundige in Amsterdam, al kennis gemaakt met de mogelijkheden van de uitvinding van Alphons Poller, die hij in diens laboratorium in Wenen had ontmoet. Dagblad Het Volk deed verslag van zijn bevindingen in Wenen. Daar werd het procédé al gebruikt om van onbekende slachtoffers van misdrijven dodenmaskers te maken en foto’s daarvan te publiceren.

Dr. Poller’s Negocoll , Celerit

De verdachte van de moord in Den Haag, een vroegere stationschef uit de omgeving van Emmen, werd aangehouden door een trambestuurder nadat de gewonde huishoudster van mevrouw Odem het huis uitrende en ‘Moord!’ riep. Ook nadat de huishoudster hem als dader had aangewezen bleef de verdachte ontkennen. Echter, de trambestuurder had gezien dat de verdachte zich op zijn vlucht ontdeed van een pakketje met een scheermes, vlak voordat hij in de kraag werd gevat.

Ontkennen had geen zin meer. De Haagse politie had een vinger van de verdachte waarvan een stukje vel ontbrak, behandeld met de uitvinding van de Weense arts en verkreeg zo een afdruk die blijkens gedetailleerde foto’s qua vingerafdruk exáct overeenkwam met het stukje vel gevonden op een scheermes, het moordwapen in kwestie. De Haagse politie wist de dader dankzij deze vinding met zekerheid aan te wijzen en kreeg volgens de Haagse krant internationale waardering voor de methode. De drie trambeambten ontvingen een gratificatie voor hun kranige optreden.

Dr Alphons Poller’s Hominit Positivmasse